Kuşçulu Köyü[1]

Kuşçulu köyü Görele ilçe merkezine 3 km mesafede olup, resmi kayıtlara göre 18.07.1940 tarihinde köy tüzel kişiliği onaylanmıştır. 1997 yılı kayıtlarına göre köyde, 193 hane ve 210 nüfus bulunmaktadır. 2000 yılı nüfus sayımlarında ise köy nüfusu 343 olarak tesbit edilmiştir. Görele’nin sahil köylerinden biri olan Kuşçulu köyü, 4 km2 alan üzerine kurulmuştur. Doğusunda Çömlekci deresi, batı­sında İsmailbeyli köyü, kuzeyinde Karadeniz ve güneyinde Boğalı köyü vardır. Görele Kuşçulu köyüyle ilgili olarak Seyfullah Çiçek ve Sadi Kaya şu bilgileri vermekte­dir: "Eskiden Görele ve çevresinde Alevi Çepni (Oğuz boylarından) Türklerinin ya­şaması, dolayısıylada bazı köylerin adının ‘Ali’li isimlerden (Terziali, Bozcaali gibi) oluşması nedeniyle, Kuşçulu ismininde ‘Kuşçu Ali’den geldiği rivayet edilmektedir. Köyümüzün kuruluşunu ve tarihçesini Karadeniz Bölgesinin, dolayısıyla da Trabzon’un tarihinden soyutlayamayız. Trabzon Tarihi ile ilgili oldukça geniş kay­naklar bulunmasına rağmen, köy ve kasaba  bazında fazla ayrıntılara girilmemesi ne­deniyle, köyümüzün kuruluşu hakkında somut bir bilgiye sahip değiliz. Ancak Türk boylarının buralara yerleştirilmesinin de Fatih'in 1461 de Trabzon'u fethetmesiyle gerçekleştiği muhakkaktır. Bir rivayete göre, Fatih’in donanması 1461 de fetih için Trabzon’a giderken köyümüz açıklarında içme suları bitmiş. Filikalarla gemiden ayrılan 5-6 kişi karaya çıkmışlar. Burada bulunan bir su sızıntısının yatağını kazarak oradan su alıp gemiye dönmüşler. Bu kişiler burayı çok beğendiklerini izin verirse buraya yerleşmek istediklerini Fatihe bildirmişler. O zamanlar fethedilen yerlere Türk nüfusunun ağırlığını koyması amacıyla askerler ve ailelerin yerleştirilmesi bir devlet politikası olduğundan bu kişilere gereken izin verilmiş. Köyün kurucuları ol­duğu rivayet edilen bu kişilere bir denizcilik terimi olan ‘alabanda’dan esinlenerek ‘Alabandaoğulları’adı verilmiş. Zamanla bunlar "Alvandaoğulları", "Mürteza­oğul­ları" ve ‘Kocabaşoğulları’ olmak üzere üçe ayrılmıştır. Köye daha sonraları Ço­rum’dan ‘Haliloğulları’nın ve Ordu’dan da ‘Uzunömeroğulları’nın geldikleri bilinmektedir."

Köyün başlıca geçim kaynağını fındık oluşturmaktadır. Meyve, sebze ziraatı ve hayvancılık köy halkının kendi ihtiyacı kadar yapılmaktadır. Aşağı ve Yukarı mahalle olmak üzere iki ayrı bölümden oluşan köyde bunların dışında 5-10 evin bir araya gelerek oluşturduğu çeşitli yerleşim birimleri vardır. Bunlar: Kıran, Çakallı, Eskitam, Yölüce, Sarıçamurluk, Alavanda, Durağu, Temelağa, Hacı, Belen, Ekizu ve Yalı gibi yerleşim birimleridir. Köyün güneybatısında 967 m. yüksekte Haç dağı[2] vardır. Kuşçulu köyü Karadeniz sahilinden geçen Devlet Karayolunun üzerine kurulmuş­tur. Köyün yol geçen bölümünde; köy konağı, sahil camii, tarihi taş oluklu çeşme, tarihi bir çınar (kavlan) ağacı ve minibüs durağından oluşan "Karayolları Dinlenme Tesisleri" mevcuttur.

Köydeki tek tarihi eser 1821 de yapıldığı tahmin edilen Kıran Mahalledeki camidir. Bu cami 1921 de tamir edilmiş, 1985 de ise tamamen yıktırılarak yeniden yaptırılmıştır. Yalı, Temelağa mahallesi ve Hacı mahallesindeki çeşmeleri de tarihi eser olarak sayabiliriz. Haç Dağı da tarihi bir özellik taşımakla beraber, buradaki kale kalıntılarının tarihi hakkında yeterli bir bilgiye sahip değiliz. Cenevizlilerden kaldığı konusunda rivayetler vardır. Hıristiyanların dini sembolü olan "haç"a izafe­ten "Haç dağı" olarak anıldığı sanılmaktadır. Burada 3 m. derinliğinde, 1.5 m. ça­pında içinde su bulunan bir kuyu vardır. Yine bu kalede "ninni beşik" adıyla anılan bir de barınak vardır. Bir Türk kadını çocuğuyla birlikte buraya sığındığı ve Rus istilasından kurtulduğu, bu sığınakta beşiğini salladığından da bu barınağa bu adın verildiği riva­yet edilir. Kaleden 250 m. kadar ilerde güneyde "kurt ini" denilen, ka­yalar arasında derinliği tam olarak bilinmeyen bir geçit vardır. Söylentilere göre bu geçit Çömlekçi Deresine kadar uzanmaktadır. Savaş sırasında gizli bir yol olarak kullanıldığı rivayet edilmektedir. Kalenin 500 m. güneyinde bir "evliya"nın varlı­ğından söz edilmekte­dir. Burada bulunan beş mezarda kimlerin yattığı bilinmiyorsa da, I. Dünya Sava­şın­da şehit düşen askerlerin mezarları olduğu tahmin edilmekte­dir. Kıran mahal­ledeki bugünkü mezarlık ile Dibek kıranındaki mezarlık da tarihi özellik taşımaktadır. Bir de Hacı mahallesinin doğusundaki bir bükün adı da "Mezarlık Arkası" diye anılmaktadır. Burada da birkaç mezar olduğu söylenmek­tedir. Bazı büyüklerimizden aldığımız bilgilere göre, çok yıllar önce burası mes­kun bir yermiş. Daha sonraları sıtma veya daun (veba) salgını çıkınca bugün Dibek Kıranı dediğimiz yere yerleşme­ler başlamış. Buradaki tarihi mezarlığın o yıllardan kaldığı söylenmektedir.[3]

Kuşçulu köyü, Görele’nin en çok yüksek öğrenim görmüş köylerinden biri­sidir. Bunu sebebini köy nüfusunun kalabalık oluşu, köyün Görele ilçe merkezine yakın oluşu, ulaşım sorununun olmayışı ve sosyo-ekonomik yapısının iyi olma­sın­dandır. Kuşçulu köyü insanları bu imkanlarını iyi kullanarak, geçmişte ve gü­nü­müzde hemen hemen tüm meslek gruplarında kişi çıkarmıştır. Bunlardan bazıla­rını sayacak olursak, Hasan Fazıl Demirel (Hallu Hasan Hoca), Hafız Hüseyin Demirel (Hallu Hafız), Enver Hızlan, Lütfi Hızlan, Burhan Temel (Ressam), Turgut Uzun­ömer­oğlu (Ressam), Erol Uzunömeroğlu (Şair, Bestekar), Cemil Sabri Uzun­ömer­oğlu (Şair), Seyfullah Çiçek (Araştırmacı-Yazar), H.Lami Ergül (Şair-Bestekar)[4]

 


[1]        Ali Bilir, Geçmişten Günümüze Tüm Yönleriyle Görele, Simurg Yayınları, İstanbul, 2001

[2]           Haç (Haş) Dağı, Geniş bilgi Kitabın turizm bölümünde.

[3]           Seyfullah Çiçek-Sadi Kaya, Görele Kuşçulu Köyü, Tüm Yönleriyle/97, İstanbul 1997, s. 15-17.

[4]           Daha geniş bilgi için, Bk. Seyfullah Çiçek-Sadi Kaya, a. g. e., s. 43-90. Serdar Kara, "Kuşçulu Köyünü tanıyalım", Görele Belediyesi haber bülteni, sayı, 7 (Ekim-2000), s. 5.